Trong thế giới tự nhiên và cả trong môi trường nuôi nhốt, một chú ngựa đực khỏe mạnh (dù là ngựa tơ, ngựa đua hay ngựa giống đã về hưu) đều có một cơ chế sinh lý cực kỳ đều đặn: Hiện tượng cương cứng tự nhiên (Spontaneous erections) và tự thủ dâm.
Khoa học đã đo đạc và chứng minh, trung bình cứ khoảng 90 phút, một con ngựa đực lại trải qua trạng thái này một lần. Nó hoàn toàn không phụ thuộc vào việc có ngựa cái (Mare) ở xung quanh hay không, cũng không phụ thuộc vào mùa sinh sản. Đây là một cơ chế bảo dưỡng tự nhiên của mẹ thiên nhiên, giúp bơm máu liên tục để duy trì sức khỏe của các mô tế bào và hệ thống ống dẫn tinh. Nói tóm lại: Đó là dấu hiệu của một cỗ máy sinh lý hoàn toàn khỏe mạnh.
Thế nhưng, ngành công nghiệp chăn nuôi ngựa truyền thống lại mang theo những định kiến đạo đức tồi tệ nhất của con người áp đặt lên con vật.
Các chủ ngựa, các tay đua ngựa thế kỷ trước tin sái cổ vào một huyền thoại phi khoa học: Rằng việc ngựa đực “tự sướng” sẽ làm chúng bị hao tổn sinh lực, giảm sút phong độ trên đường đua, sụt cân, lơ đãng, và làm cạn kiệt lượng tinh trùng quý giá. Họ coi đó là một “tật xấu” ô uế và điên cuồng tìm cách dập tắt bản năng sinh lý này.
Để ngăn chặn ngựa đực, con người đã sáng chế ra những công cụ mà Tiến sĩ McDonnell gọi là dụng cụ tra tấn thời trung cổ. Điển hình nhất là Vòng chống thủ dâm (Anti-masturbatory rings / Stallion rings).
Đây là những chiếc vòng bằng kim loại cứng, rãnh nhựa gai, hoặc thậm chí là những chiếc bàn chải sắt nhọn hoắt (bristle brushes). Chúng được lồng chặt vào dương vật của con ngựa hoặc quấn quanh bụng dưới.
Cơ chế hoạt động của chúng vô cùng tàn độc: Khi con ngựa ở trạng thái bình thường, chiếc vòng nới lỏng. Nhưng cứ mỗi 90 phút, khi cơ thể ngựa phát lệnh cương cứng tự nhiên, chiếc vòng kim loại hoặc những mũi gai nhọn sẽ siết chặt và đâm thẳng vào phần mô mềm nhạy cảm nhất, gây ra một cơn đau đớn thấu trời.
Các chủ ngựa tưởng rằng họ đã chiến thắng khi thấy con ngựa không còn lặp lại hành vi đó nữa. Nhưng họ không biết rằng, họ vừa phá hủy hoàn toàn hệ thống thần kinh sinh sản của con vật.
Ngựa học qua liên kết (Associative learning). Bộ não của ngựa đực lập tức tạo ra một bản ghi nhớ kinh hoàng: “Cương cứng = Đau đớn tột cùng”.
Hậu quả là gì? Vài năm sau, khi người chủ dắt con ngựa đực giống trị giá hàng triệu đô la đó đến trước một con ngựa cái để phối giống, con ngựa đực… từ chối làm việc. Trái tim nó đập loạn nhịp, cơ thể run rẩy và hoảng loạn bỏ chạy khi cơ thể bắt đầu có phản ứng sinh lý. Nó đã mắc chứng bất lực tâm lý (Psychological Impotence).
Lúc này, chủ ngựa lại phải mời chính Tiến sĩ McDonnell đến để chữa trị. Và công việc của bà là mất hàng tháng, thậm chí hàng năm trời, dùng các kỹ thuật củng cố tích cực cực kỳ kiên nhẫn để giúp con ngựa “quên” đi nỗi sợ hãi và tin tưởng trở lại vào bản năng của chính mình.
Trong cuốn sách của mình, Tiến sĩ Sue McDonnell nhấn mạnh một thông điệp đanh thép: Tôn trọng động vật không chỉ là cho chúng ăn no và chỗ ở ấm áp, mà còn là tôn trọng và chấp nhận sự thật về mặt sinh lý của chúng, thay vì dùng đạo đức của loài người để phán xét và trừng phạt sự hoang dã.
Zoo Insider là nơi hé lộ những câu chuyện hậu trường thú vị – nơi con người và muôn thú làm việc cùng nhau mỗi ngày. Vì bài viết đúc kết từ nhiều nguồn tài liệu và trải nghiệm cá nhân, mình rất mong nhận được bình luận góp ý và chia sẻ từ bạn để góc nhìn được đa chiều và trọn vẹn hơn. Khi trích dẫn, vui lòng ghi rõ nguồn: Zoo Insider nhé!